بسمه تعالی. سلام علیکم. حاج آقا عقلانیت دین را چگونه میتوان شناخت؟ ما انسان ها یک عقلانیتی میشناسیم که به صورت مدون در منطق و فلسفه آن را پی میگیریم. و حال آنکه عقلانیت ما شده، تنها منطق علت و معلول؛ اما عقلاینت دین، عقلانیتیست که در آن امید منطقی دارد، توبه منطقی دارد. بعنوان مثال ما اگر شرایط تحقق امری را ترتیب نداده باشیم، انتظار محقق شدنش را بی خردی و بی عقلی میدانیم؛ اگر در رانندگی احتیاط نکرده باشیم، انتظار سانحه یک انتظار دور از واقعیت نیست. اما دین جایی میفرماید اگر توبه کردید مانند اینست که گناهی نکردید، یا میفرماید همه چیز حساب کتاب و علت معلول دارد و از این خارج نمیشود، یا میفرماید اگر کم گذاشتید و اسراف کردید از رحمت الهی نا امید نشوید... خلاصه آنکه این عقلانیت دینی چطور حاصل می شود؟ الان بده میخواهم تصمیمی بگیرم لکن وقتی به شرایط موجود نگاه میکنم شدنی نیست و نمیدانم جای امید بعنوان یک دستگاه که بشود روی آن حساب کرد، کجاست و آیا من میتوانم روی آن حساب بکنم یا نه..؟