ما و فرازهای دهگانه پیام مقام معظم رهبری بهمناسبت بازگشایی مدارس و دانشگاهها
بسم الله الرّحمن الرّحیم
«یَرفَعِ الله الَّذینَ آمَنوا مِنکُم وَ الَّذینَ اوتُوا العِلمَ دَرَجات...»
خدا مؤمنان از شما را بالا میبرد و دانشمندانتان را به درجاتى [عظيم و باارزش] بلند میگرداند، و خدا به آنچه انجام مى دهيد، آگاه است.
مقام معظم رهبری در پیام خود به مناسبت بازگشایی مدارس و دانشگاهها به عنوان سندی راهبردی در امر نظام آموزشی میفرمایند:
1- طلیعۀ سال نو تحصیلی و بازگشایی خانههای علم و ادب در مدرسه و دانشگاه، نویدبخش نشاط، امید، و حرکت پرشتاب ملّت بهسوی آیندهای روشن و شکوهمند میباشد. آیندهای که تحقّق آن در دستان توانمند فرزندان عزیز ایران و تربیتیافتگان مکتب اسلام و انقلاب اسلامی است. همان نسلی که بارها خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشّأن شهید اعلیاللهمقامهماالشّریف، امید خود به ایشان را بیان کردند.
طاهرزاده: آری! این ما هستیم و آیندهای شکوهمند، و هرکس باید در اکنون خود، خود را در نسبت با آیندهای معنا کند که با ایران، آن آینده، آیندهای قدسی خواهد بود و از این جهت میتوان گفت مدرسه و دانشگاه، قرارگاههایی هستند که در دل آنها آیندۀ یک ملّت ساخته میشود و کانون پیشرفت وطن میگردند.
2- میفرمایند: اینک که دروازۀ سال تحصیلی تازهای بر روی خیل عظیم دانشآموزان و دانشجویان گشوده میشود و راهنَوَردان علم و حکمت با امید به توفیق الهی دورهای جدید از کسب دانش و معرفت و مهارت را آغاز میکنند، شایسته است همنوا با مادران و پدران داغدار، بار دیگر یاد دانشآموزان شهید شده در جنگ تحمیلی اخیر را گرامی بداریم. امسال روزهای خاطرهساز ابتدای سال تحصیلی، برای ما غمی از فراق فرزندان سفرکردهمان را تازه میسازد. در مدارس و دانشگاهها جای خالی بعضی از دانشجویان و اساتید و معلّمین حس خواهد شد و این اندوه، ذهن ما را به سَمت صحیح منازعۀ بین خیر و شر و جنگ بین حق و باطل راهنمایی خواهد کرد.
طاهرزاده: مهم درک جایگاه شهیدان دانشآموز و دانشجو میباشد که ما را متوجۀ «منازعۀ بین خیر و شر و جنگ بین حق و باطل راهنمایی خواهد کرد.» آری! اگر غمی جانکاه بر جان ما نشسته، ولی با نظر به جایگاه شهدای دانشآموز و دانشجو ما را عزمی فرا میگیرد به بزرگی حضور در جبهۀ حق در مقابل جبهۀ باطل و حضور در چنین تاریخی است که زندگی برای ما معنا میدهد و تا قیام قیامت در این جبهه پایدار میمانیم.
3- میفرمایند: مسئولیّت امروز دانشآموزان و دانشجویان، سعی در مجهّز شدن به علم و تقوا، امید و اخلاق، و دانایی و توانایی و زدودن پردههای جهل و تاریکی است تا آنگاه که با شکستن مرزهای دانش و فتح قلّههای پیشرفتسازِ آن، مأموریت تاریخی خود در جهت اعتلاء ایران اسلامی را به انجام برسانند.
طاهرزاده: حقیقتاً باید به مسئولیت دانشآموزان و دانشجویان در شرایط پیشآمده با جدّیت تمام فکر کرد که آن، مجهّزشدن «به علم و تقوا، امید و اخلاق، و دانایی و توانایی و زدودن پردههای جهل و تاریکی» است. در این صورت است که آن عزیزان مأموریت تاریخی خود را جهت اعتلای ایران اسلامی به انجام میرسانند و این است که باید به دانشآموزان و دانشجویان موضوعِ «مأموریت تاریخیشان» را متذکر شد که آن نظر به ایرانِ آیندهای است که به عنوان «ایده» برای ادامۀ زندگی، چشم مردم جهان به آن دوخته شده است.
4- میفرمایند: «مأموریتِ تاریخی» دانشآموزان و دانشجویان در راستای اعتلای ایران اسلامی اینگونه میباشد که: «این مهم در جایی صورت میگیرد که خانۀ دوّم ایشان بهشمار میآید. از اینرو به این عزیزان عرض میکنم که لازم است همواره از حریمهای آن به بهترین شکل صیانت نمایید و با ارتقاء هر چه بیشتر سطح آگاهی و بینش و تعالی رفتارها و منشهایتان، آن را کانون پیشرفتگی وطن خود بنمایید.
طاهرزاده: بحث در جایگاه مدرسه و دانشگاه است به عنوان خانۀ دوم و صیانت از حریم آن، با ارتقاء هرچه بیشترِ آگاهی و بینش و تعالیِ رفتار و منش، تا مدرسه و دانشگاه کانون پیشرفت وطن آن عزیزان قرار گیرد. یعنی ایرانی که ایدۀ جهان آیندۀ بشریت است. در شرایطی که دشمنان همواره تلاش میکنند آینده ایران را تاریک و به عبارتی بنبستنمایی کنند، رهبر رشید انقلاب با تعبیر «آیندهای روشن و شکوهمند»، مسیر پیش رو را مسیر تعالی و افتخار معرفی میکنند. این امید، نه از سر خوشبینی، بلکه بر پایه واقعبینی و شناخت دقیق ظرفیتهای واقعی نسل جوان و سرمایه انسانی ایران اسلامی ترسیم شده است.
5- میفرمایند: از فرصت حضور چند ساله در این مأمن دانش و ادب و نشاط و امید برای خودافزاییِ هر چه بیشتر بهره بگیرید؛ خودافزایی در مهمترین عنصر حیات انسان که ارتباط با خالق متعال است، و خودافزایی در ارتباط با همنوعان و هموطنان و خانواده؛ و خودافزایی در زمینۀ کسب دانش و بهدست آوردن انواع مهارتها.
طاهرزاده: یعنی حکایت مدرسه و دانشگاه، حکایت مأمن دانش و ادب و نشاط و امید است برای ارتباط با خالق متعال، به عنوان مهمترین عنصر حیات، و مأمنی میباشند برای ارتباط با دیگران اعم از همنوع و هموطن و خانواده در عین آنکه مدرسه و دانشگاه زمینۀ کسب دانش و به دستآوردن مهارت هستند، ولی در این فراز نسبت به دو امر ارتباط با خالق و ارتباط با دیگران نباید غفلت کرد.
6- میفرمایند: در این مدّت، درست فکر کردن و ابتکار ورزیدن را تمرین کنید و همواره پاسدار ریشههای هویّت ملّی و عزّت و استقلال فرهنگی خود و زبان مادری و پرچم مقدّس نظام اسلامی و سایر نمادهای آن باشید. بهزودی نوبت آن میرسد که نقش مناسب خود را در جامعه بیابید که در آنموقع با انجام آن به بهترین شکل، خود و کشور خود را سربلند خواهید ساخت.
طاهرزاده: حقیقتاً باید به فرصت حضور در مدرسه و دانشگاه برای درستفکرکردن و ابتکارورزیدن بیندیشیم و نسبت به پاسداریِ «ریشههای هویّت ملّی و عزّت و استقلال فرهنگی خود و زبان مادری و پرچم مقدّس نظام اسلامی و سایر نمادهای آن باشید» اندیشه نمود تا دانشآموز و دانشجوی ما شخصیتی باشد به سوی انسانِ «تمدن نوین اسلامی» با وسعتی که اقتضای آن شخصیت است در جهانبودن و در نسبت با دیگر انسانها. نکته مهم دیگر در این پیام، به رسالتی فرهنگی و تمدنی اشاره دارد که فراتر از پیشرفت مادی و علمی است و آن اینکه: «پاسدار ریشههای هویت ملی و زبان مادری و پرچم مقدس نظام اسلامی و استقلال فرهنگی باشید.»
در حقیقت در زمانهای که تهاجم فرهنگی، مرزهای هویتی ملتها را نشانه گرفته است، رهبری از نسل جوان میخواهند که نهتنها در علم پیشتاز باشند، بلکه در حفظ و حراست از هویت خود نیز کوشا باشند.
بر همین اساس، «ریشههای هویت ملی» اشارهای است به تاریخ، فرهنگ، زبان و تمدن ایرانی که قرنهاست ستونهای اصلی این سرزمین را تشکیل دادهاند.
تأکید بر «زبان مادری» نیز نکتۀ قابل تأملی است. در حالی که نظام سلطه همواره سعی در حذف یا کمرنگ کردن زبانهای محلی و ملی دارند، رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان بخشی از هویت و سرمایه فرهنگی ملت یاد میکنند. این نگاه، نهتنها به معنای حفظ زبان فارسی است، بلکه احترام به تنوع زبانی و فرهنگی اقوام ایرانی را نیز در بر میگیرد.
7- میفرمایند: اکنون در روزگاری که توحّش نظام سلطه خصوصاً دولت جنایتکار امریکا و نظام جعلی صهیونی بیداد میکند، قدرت برآمده از دانش همراه با تقوا و اخلاق، چونان سپری پولادین و شمشیری بُرّان است که دستان متجاوز آنان را از سر بشریّت کوتاه میسازد.
طاهرزاده: آری! آنچه همچون سپری پولادین و شمشیری برّان در مقابل آن جنایتکاران میایستد، دانشِ همراه با «تقوی و اخلاق» است و از این جهت باید در کنار «دانش و علم» سخت به «تقوی و اخلاق» مقیّد بود تا طعم پیروزی بر جنایتکاران دنیا در جانمان چشیده شود. در شرایطی که راه مقابله با توحش نظام سلطه تنها قدرتیابی از طریق دانش است در بستر «تقوا و اخلاق» تا نیرویی به ظهور آید برای عدالت و صلح و کرامت انسانی.
8- رهبر معظم انقلاب میفرمایند: «اکنون شما در کلاسهای درسی حاضر میشوید که نسلهایی که اندکی پیش از شما بر روی نیمکتهای دوستداشتنی آن نشسته بودند اینک در انواع جبهههای دفاع از وطن و شرف برای ایران اسلامی، عزّت و اقتدار خلق میکنند و همانها اسوه و چراغ راه شما خواهند بود؛ همچنان که پیش از آنان کسانی در همین کلاسها بودند که اسوههای فداکاری و نشانهای عظمت کشور و اسطورههای بزرگی و بزرگواری بهشمار میروند.»
طاهرزاده: آری! هرگز نباید در ادامۀ این مسیر، اساتیدی همچون مجید شهریاری، مصطفی احمدی روشن، مسعود علیمحمدی، داریوش رضایینژاد، و محسن فخریزاده و محمدمهدی طهرانچی، سید امیرحسین فقهی، فریدون عباسی و امثال آن عزیزان را فراموش کرد که چگونه با دانش خود در کنار تقوا و اخلاق، چنین عظمتهایی برای ایران آفریدند تا ایران در این تاریخ، نماد حقیقت شود و فراموشنکردن آنها یعنی خود ادامهدهندۀ آنان باشیم.
9- میفرمایند: کلام آخر در مورد معلّمان و اساتید است. ما همه وامدار معلّمان خود در هر مقطعی از دورۀ تحصیلی هستیم. این قشر عزیز و محبوب که اغلب با خالصترین عواطف شاگردانشان مواجه میشوند، شایستۀ آن هستند که در مجامع و زمانهای مختلف مورد تکریم همگان باشند. مناعت و قناعتی که نوعاً در ایشان مشاهده میشود، مسئولین امر را نسبت به وضع فعلی معیشت ایشان قانع نمیسازد، و انشاءالله با برنامهریزی حکیمانه، برای بهبود آن تلاش مؤثری بهعمل خواهند آورد؛ خصوصاً اینکه این مقوله فراتر از انجام وظیفهای قانونی، امری است که از دل برمیخیزد.
طاهرزاده: حقیقتاً ما وامدارِ معلّمان و اساتید خود هستیم و تکریم آن عزیزان یعنی تکریم علم و انسانیت. معلّمانی که به معلّمی به عنوان یک رسالت الهی و انسانی مینگرند.
10 - میفرمایند: سلام و رحمت و برکت خداوند بر اساتید، معلّمان، دانشجویان و دانشآموزان شهید جنگ تحمیلی سوّم و در رأس آنان رهبر حکیم و مربّی عظیمالشّأن شهیدمان اعلیاللهمقامهالشّریف که حقّ بزرگی بر شتاب چشمگیر دانش در کشور داشتند؛ و سپاس از همۀ مربّیان، معلّمان و اساتید عرصۀ علم و دانش و دین؛ و تبریک و خوشامد به تکتک دانشآموزان و دانشجویان خوشعاقبت ملّت ایران؛ و امید که با دعای پُر یُمن سرورمان عجّلاللهتعالیفرجهالشّریف در دستیابی به قلّههای علم و ادب و پیشرفت، هر چه موفّقتر باشند، انشاءالله. سیدمجتبی حسینی خامنهای- ۳۱/شهریور/۱۴۰۵
طاهرزاده: مهر امسال با اندوهی آمیخته است و آن اندوه، فراق فرزندان سفرکردهای است که در مسیر حق و مقاومت جانفشانی کردند. اما همین اندوه، میتواند نیرویی مضاعف برای ادامۀ راه آنان باشد. راهی که به تعبیر رهبر معظم انقلاب، مسیری برای «فتح قلّههای پیشرفت» و «آیندهای روشن و شکوهمند» است. إنشاءالله.




